Ngày 8-6-1911, sau những ngày đầu lênh đênh trên biển, con tàu chở Nguyễn Tất Thành (lúc này lấy tên là Văn Ba) cập cảng Singapore – một thương cảng lớn và sầm uất của Đông Nam Á dưới ách thống trị của thực dân Anh. Đối với chàng thanh niên Việt Nam vừa rời Tổ quốc chưa đầy một tuần, Singapore hiện ra như một thế giới hoàn toàn khác: nhịp sống hối hả, tàu thuyền tấp nập, đủ màu da và ngôn ngữ.

Trong vai trò một người lao động trên tàu, Văn Ba lặng lẽ quan sát đời sống của những người dân bản địa, của tầng lớp lao động nhập cư và của bộ máy cai trị thực dân. Những cảnh tượng ấy giúp Người bước đầu nhận ra sự phân hóa giàu – nghèo sâu sắc và bản chất bóc lột của chủ nghĩa thực dân, dù mang những hình thức khác nhau ở mỗi thuộc địa. Singapore không chỉ là điểm dừng chân đầu tiên trên hải trình dài ngày, mà còn là “bài học thực tiễn” đầu tiên về thế giới bên ngoài, nơi mà vấn đề dân tộc, vấn đề thuộc địa gắn liền chặt chẽ với số phận của những người lao động bị áp bức.