Tóm tắt: Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, đại đoàn kết toàn dân tộc luôn được xác định là chiến lược cơ bản, lâu dài, là nhân tố quyết định mọi thắng lợi. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đại thành công”[2, tr.54]. Lời dạy ấy khẳng định sức mạnh vô song của nhân dân và tiếp tục soi sáng sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc hôm nay. Nhận rõ điều đó, các thế lực thù địch luôn nuôi dưỡng mưu đồ phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc, nhằm làm suy yếu nền tảng chính trị và tạo cớ can thiệp từ bên ngoài. Thủ đoạn hiểm độc nhất của chúng là triệt để lợi dụng vấn đề tôn giáo, dân tộc để chia rẽ nhân dân với Đảng và Nhà nước.
Từ khóa: Đại đoàn kết dân tộc, diễn biến hòa bình, lợi dụng tôn giáo, chia rẽ dân tộc,
- Thủ đoạn lợi dụng dân tộc, tôn giáo để chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Việt Nam là quốc gia đa dân tộc, đa tôn giáo với 54 dân tộc anh em cùng chung sống hòa thuận, nhiều tôn giáo gắn bó mật thiết với dân tộc. Hiến pháp năm 2013 khẳng định: “Mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào”[3, tr.64]. Nhờ đường lối bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau phát triển, nhiều chương trình kinh tế – xã hội, giảm nghèo, đầu tư hạ tầng, giáo dục, y tế cho đồng bào dân tộc thiểu số đã đạt kết quả quan trọng, củng cố niềm tin nhân dân. Tuy nhiên, các thế lực phản động vẫn xuyên tạc, vu cáo Việt Nam “đàn áp tôn giáo”, “phân biệt dân tộc thiểu số”, lợi dụng khiếu kiện, tranh chấp đất đai để quy kết Nhà nước “vi phạm nhân quyền”, đồng thời triệt để khai thác mạng xã hội, tung tin “chính quyền kiểm soát sinh hoạt tôn giáo”, “cấm đoán lễ hội tín ngưỡng” nhằm gieo rắc hoang mang, bất mãn trong một bộ phận tín đồ.
Năm 2025 ghi nhận nhiều vụ việc điển hình. Tháng 3-2025, Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF), dựa vào nguồn tin thiếu khách quan từ tổ chức Boat People SOS, đã đưa Việt Nam vào danh sách “quốc gia cần quan tâm đặc biệt về tự do tôn giáo” (CPC). Đây là một sự vu cáo trắng trợn, bất chấp thực tế chính sách tôn giáo ngày càng được hoàn thiện, được cộng đồng quốc tế ghi nhận với nhiều thành tựu cụ thể [4]. Không chỉ dừng lại ở báo cáo, một số cá nhân tu hành, điển hình là hiện tượng Thích Minh Tuệ, đã bị lợi dụng để bôi nhọ Giáo hội Phật giáo Việt Nam, xuyên tạc rằng chính quyền “ngăn cản tự do tín ngưỡng”, gieo rắc hoài nghi trong dư luận [5].
Trong lĩnh vực dân tộc, tình hình cũng phức tạp. Các tổ chức phản động lưu vong tiếp tục nuôi dưỡng mưu đồ thành lập cái gọi là “nhà nước tự trị”, “quốc gia độc lập” cho một số dân tộc, thông qua việc phát tán tài liệu, lập hội nhóm trên mạng xã hội. Ở Điện Biên, tà đạo “Bà cô Dợ” đã dụ dỗ hàng trăm người tham gia bằng luận điệu mê tín “không cần làm mà vẫn có ăn”, đồng thời cổ xúy tư tưởng ly khai, mưu toan dựng “Nhà nước Mông” trái pháp luật [4]. Đây là minh chứng rõ rệt cho việc các thế lực thù địch không bao giờ từ bỏ ý đồ lợi dụng tôn giáo, dân tộc để chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân. Đằng sau những chiêu bài tưởng như nhân văn như “tôn trọng nhân quyền tôn giáo”, “bảo vệ dân tộc thiểu số” thực chất là âm mưu thâm độc nhằm chia rẽ nhân dân với Đảng, Nhà nước, phá vỡ khối đại đoàn kết toàn dân và tạo cớ cho sự can thiệp từ bên ngoài. Đây chính là biểu hiện điển hình của chiến lược “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng – xã hội, một chiến lược đã từng gieo rắc bất ổn và đẩy nhiều quốc gia vào nội chiến.
- Đoàn kết – sức mạnh bảo vệ vững chắc Tổ Quốc xã hội chủ nghĩa
Trong năm 2025, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” qua vấn đề tôn giáo, dân tộc thể hiện một số đặc điểm mới. Các thế lực thù địch đẩy mạnh “quốc tế hóa” vấn đề bằng các báo cáo nhân quyền phiến diện, dựng hình ảnh “nạn nhân” để vu cáo Việt Nam, gây sức ép chính trị từ bên ngoài và gieo rắc hoài nghi trong dư luận. Chúng tận dụng triệt để không gian mạng để khuếch đại những hiện tượng cá biệt, biến các vụ việc đơn lẻ thành “chứng cứ” về cái gọi là “vi phạm tự do tín ngưỡng” hay “phân biệt dân tộc”. Đồng thời, chúng dựng lên những tổ chức phản động mới dưới vỏ bọc “tà đạo”, “hội nhóm văn hóa”, nuôi dưỡng tư tưởng ly khai trong một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số, gieo mầm bất ổn âm ỉ [4]. Nếu không kịp thời nhận diện và ngăn chặn, các thủ đoạn này có thể khoét sâu mâu thuẫn xã hội, tạo thành những “điểm nóng”, đe dọa trực tiếp đến ổn định chính trị – xã hội và sự bền vững của chế độ. Để vô hiệu hóa âm mưu này, Đảng và Nhà nước cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp:
Một là, tiếp tục hoàn thiện chính sách tôn giáo, dân tộc, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, quyền bình đẳng dân tộc đi vào thực chất. Các chương trình giảm nghèo bền vững, xây dựng hạ tầng, chăm lo y tế, giáo dục vùng dân tộc thiểu số phải được triển khai đồng bộ, gắn với phát triển văn hóa và nâng cao đời sống tinh thần của đồng bào.
Hai là, phát huy sức mạnh của hệ thống chính trị, nhất là vai trò nêu gương của các chức sắc tôn giáo, già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng. Đây là “điểm tựa” quan trọng để củng cố niềm tin của tín đồ, đồng bào vào đường lối của Đảng.
Ba là, tăng cường quản lý và định hướng không gian mạng, chủ động đấu tranh, phản bác thông tin sai trái, xuyên tạc. Cần hình thành các lực lượng truyền thông chủ động, sử dụng công nghệ số để lan tỏa thông tin chính thống, kịp thời vô hiệu hóa tin giả.
Bốn là, phát huy sức mạnh đoàn kết quốc tế, đặc biệt trong hợp tác chống khủng bố, cực đoan tôn giáo, buôn bán người, di cư bất hợp pháp. Đây vừa là nhu cầu trong nước, vừa góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
- Kết luận
Đại đoàn kết toàn dân tộc là giá trị truyền thống ngàn đời, đồng thời là nhân tố quyết định thành công của cách mạng Việt Nam. Trong bối cảnh các thế lực thù địch ngày càng triệt để lợi dụng vấn đề tôn giáo, dân tộc, nhiệm vụ củng cố khối đại đoàn kết toàn dân càng trở nên cấp bách và lâu dài. Để giữ vững khối đoàn kết ấy, chúng ta phải song song thực hiện “hai tay”: một tay chăm lo chính sách, bảo đảm quyền lợi chính đáng của nhân dân, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào các dân tộc, tôn giáo; một tay kiên quyết đấu tranh, bóc trần bản chất phản động của những luận điệu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chống phá. Chỉ bằng cách đó, truyền thống đoàn kết mới được biến thành sức mạnh hiện thực, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững, bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Tài liệu tham khảo
[1] Báo Tin tức (2025). Đại hội Đảng bộ Bộ Dân tộc và Tôn giáo: Khởi đầu cho một giai đoạn mới, tầm vóc mới. Ngày 14-7-2025. Truy cập từ https://baotintuc.vn
[2] Hồ Chí Minh (2011). Toàn tập, tập 9. Hà Nội, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật.
[3] Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2013). Hiến pháp năm 2013. Hà Nội, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật.
[4] Tạp chí Cộng sản (2025). Nhận diện và phản bác luận điệu xuyên tạc chống phá chính sách tự do tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam qua một số hiện tượng mạng. Ngày 20-6-2025.
[5] Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG Hà Nội (2025), Hội thảo khoa học: Văn hóa, dân tộc, tôn giáo ở Việt Nam trong bối cảnh phát triển mới. Ngày 23-8-2025.
[6] Tạp chí Quản lý nhà nước (2025). Nhận diện những luận điệu xuyên tạc về tự do tôn giáo ở Việt Nam và giải pháp phòng ngừa, đấu tranh. Ngày 12-8-2025.
