Sáp nhập đơn vị hành chính là chủ trương lớn, nhất quán, có ý nghĩa chiến lược của Đảng và Nhà nước Việt Nam nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực quản lý, tiết kiệm ngân sách và thúc đẩy phát triển bền vững. Tuy nhiên, quá trình thực hiện đang bị các thế lực thù địch và phần tử cơ hội lợi dụng để xuyên tạc, kích động, gây hoang mang dư luận. Việc nhận diện, phân tích và phản bác kịp thời các luận điệu sai trái này là nhiệm vụ cấp thiết, góp phần bảo vệ chủ trương đúng đắn của Đảng, củng cố niềm tin nhân dân và giữ vững ổn định chính trị – xã hội trong kỷ nguyên mới.
Sáp nhập đơn vị hành chính là một chủ trương lớn, nhất quán và có ý nghĩa chiến lược của Đảng và Nhà nước Việt Nam nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý, tiết kiệm ngân sách, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế – xã hội bền vững. Thực tiễn triển khai trên phạm vi cả nước cho thấy việc sáp nhập đã góp phần giảm hàng nghìn biên chế, tiết kiệm ngân sách hàng trăm tỷ đồng mỗi năm, đồng thời hình thành những đơn vị hành chính mới có quy mô phù hợp hơn, tạo thuận lợi trong quy hoạch hạ tầng, thu hút đầu tư và phục vụ người dân tốt hơn. Về ý nghĩa và mục tiêu, chủ trương sáp nhập không chỉ hướng đến tinh giản bộ máy và tiết kiệm ngân sách mà còn nhằm đáp ứng yêu cầu của quá trình đô thị hóa, chuyển đổi số, cải cách hành chính, bảo đảm phân bổ nguồn lực công bằng và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân. Đây là bước đi phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW, NQ19-NQ/TW (khóa XII) về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và Nghị quyết số 37-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, cùng với các nghị quyết của Quốc hội và nhiều văn bản chỉ đạo về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị như Kết luận số 121 – KL/TW, Kết luận số 126 – KL/TW, Kết luận số 127 – KL/TW, Kết luận số 128 – KL/TW, Công văn số 43 – CV/BCĐ, Nghị quyết số 60 – NQ/TW… Theo số liệu của Bộ Nội vụ năm 2023, việc sáp nhập đã giúp giảm hơn 6.000 cán bộ cấp xã, tiết kiệm ngân sách hàng nghìn tỷ đồng/năm, đồng thời vẫn duy trì, bảo tồn hàng trăm lễ hội truyền thống, di tích văn hóa tại các địa phương sau sáp nhập. Vì vậy, “Việc đổi mới công tác cán bộ vẫn chưa có đột phá lớn; nhận thức và hành động của một số cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu chưa đầy đủ và sâu sắc, quyết tâm chưa cao; tổ chức bộ máy vẫn còn cồng kềnh; hiệu lực, hiệu quả hoạt động chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn nhiều cơ quan, bộ phận còn trùng giẫm, chồng chéo; chi phí vận hành hệ thống tổ chức quá lớn, chiếm tới 70% tổng chi ngân sách thường xuyên của Nhà nước…”[1]
Tuy nhiên, quá trình này cũng đã và đang bị các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị lợi dụng để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, gây hoang mang trong nhân dân. Thứ nhất, các thế lực thù địch không ngừng xuyên tạc chủ trương, bóp méo bản chất chính sách là thủ đoạn cơ bản và thường xuyên nhất. Các đối tượng cố tình cắt xén, trích dẫn sai lệch nội dung các văn bản của Đảng, Nhà nước, nhằm làm cho người dân hiểu sai bản chất của việc sáp nhập đơn vị hành chính. Mục đích là gieo rắc tâm lý hoang mang, nghi ngờ trong quần chúng, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Chúng khai thác sâu vào yếu tố tâm lý cộng đồng – tình cảm gắn bó của người dân với tên gọi làng xã, di tích lịch sử, dòng họ, đình chùa… để kích động phản đối chủ trương sáp nhập. Chúng rêu rao rằng: “sáp nhập là xóa bỏ cội nguồn” “xóa bỏ tên làng xã”, … là thủ đoạn đánh vào yếu tố tinh thần để chia rẽ lòng dân và chống lại chính sách. Trên thực tế, bản sắc văn hóa dân tộc luôn được Đảng ta xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, đồng thời là động lực trong sự nghiệp phát triển đất nước. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng khẳng định rõ: “Phát triển toàn diện con người Việt Nam và xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”. Hệ thống pháp luật về văn hóa, các chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa, giáo dục, dân tộc thiểu số… đều nhằm mục tiêu bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong điều kiện hội nhập và phát triển. Do đó, nói rằng Đảng, Nhà nước “triệt tiêu bản sắc văn hóa” là luận điệu bịa đặt, hoàn toàn trái ngược với thực tiễn và chủ trương chính sách.
Thứ hai, các đối tượng phản động lợi dụng các vụ việc khiếu kiện kéo dài, bức xúc địa phương trước khi sáp nhật để kích động chống đối, móc nối, tiếp cận, xuyên tạc vụ việc trên báo chí nước ngoài, các trang phản động. Tạo dựng “lãnh đạo bất tín”, “chính quyền không vì dân” để chia rẽ nhân dân với cấp ủy, chính quyền; Xúi giục biểu tình, viết đơn tập thể, chia sẻ video phản đối… nhằm biến sự việc hành chính thành vấn đề chính trị hóa. Từ đó, kết hợp với số đối tượng cơ hội chính trị, núp bóng trí thức độc lập, người yêu nước, nhà dân chủ… công khai đòi “trưng cầu dân ý”, “tự quyết làng xã”, cổ súy cho “tự trị cấp cơ sở”, đòi “quyền ly khai văn hóa”, từng bước phủ nhận vai trò quản lý nhà nước.
Thứ ba, luận điệu “dồn quyền lực vào tay một nhóm” là sự xuyên tạc nguy hiểm nhằm phủ nhận thể chế chính trị, chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định rõ: “Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp.” Đồng thời, cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ được thể chế hóa bằng pháp luật và được thực thi bằng các cơ chế giám sát dân chủ, từ bầu cử, tiếp xúc cử tri đến hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội. Việc quy trách nhiệm cho một nhóm là cách nói phiến diện, làm sai lệch bản chất hệ thống chính trị của ta, nhằm kích động tư tưởng chống đối và đòi “đa nguyên, đa đảng”.
Trước các luận điệu xuyên tạc, kích động nhằm vào chủ trương sáp nhập đơn vị hành chính, hệ thống chính trị và lực lượng chức năng cần chủ động, nhất quán, đồng bộ trong hành động. Để đấu tranh và phản bác các luận điệu xuyên tác có hiệu quả, cần đồng bộ nhiều giải pháp cụ thể:
Một là, Chủ động truyền thông đúng hướng, kịp thời, có chiều sâu và đồng bộ
Cần triển khai công tác truyền thông chủ động, bài bản trên các kênh thông tin chính thống, với nội dung dễ hiểu, thuyết phục, giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân nắm vững mục tiêu, ý nghĩa và lợi ích lâu dài của việc sáp nhập đơn vị hành chính. Tăng cường tổ chức các hội nghị tiếp xúc cử tri, tọa đàm chuyên đề, buổi tuyên truyền tại cơ sở để giải đáp trực tiếp các băn khoăn, tháo gỡ tâm lý hoài nghi, tạo sự đồng thuận xã hội.
Phát huy vai trò của các lực lượng nòng cốt tại cơ sở như công an xã, bí thư chi bộ, tổ trưởng dân phố, các đoàn thể chính trị – xã hội… làm “người gác cổng thông tin”, kịp thời định hướng dư luận, chủ động giải thích khi xuất hiện thông tin xuyên tạc. Trên không gian mạng – mặt trận ngày càng quan trọng – cần tăng cường lực lượng đấu tranh, bóc gỡ nhanh chóng các tin giả, thông tin xấu độc; đồng thời xây dựng, vận hành hiệu quả các fanpage, diễn đàn, nhóm cộng đồng chính thống, lan tỏa thông tin tích cực, phản bác kịp thời các luận điệu sai trái.
Bên cạnh đó, phải bảo đảm quá trình sáp nhập diễn ra dân chủ, công khai, minh bạch: công bố đầy đủ phương án, tiến độ thực hiện, nghiêm túc tiếp thu ý kiến chính đáng của nhân dân, tạo niềm tin và sự ủng hộ. Cuối cùng, cần huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, phối hợp nhịp nhàng, thống nhất từ Trung ương đến cơ sở, không để tồn tại “khoảng trống thông tin” mà các thế lực thù địch có thể lợi dụng.
Hai là, Bảo đảm thực hiện dân chủ, công khai, minh bạch trong và sau quá trình sáp nhập
Việc thực hiện dân chủ, công khai, minh bạch là yếu tố then chốt để củng cố niềm tin và tạo sự đồng thuận xã hội đối với chủ trương sáp nhập. Chính quyền các cấp cần nghiêm túc tổ chức lấy ý kiến nhân dân một cách thực chất, thực tâm, không hình thức; đồng thời giải trình đầy đủ, thuyết phục về những vấn đề người dân quan tâm, đặc biệt liên quan đến quyền lợi thiết thân, tên gọi địa phương, tổ chức bộ máy, hạ tầng, dịch vụ công.
Mọi thay đổi về địa giới hành chính, tên gọi, nhân sự… phải được thông tin đầy đủ, minh bạch, dễ tiếp cận, đảm bảo không để khoảng trống truyền thông mà các thế lực thù địch có thể lợi dụng để xuyên tạc, kích động. Kiên quyết xử lý nghiêm minh những trường hợp cán bộ lợi dụng chủ trương để trục lợi cá nhân, tham nhũng, gây mất niềm tin của nhân dân.
Thực tiễn cho thấy, chủ trương chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai trên tinh thần dân chủ, công khai và có sự tham gia tích cực của nhân dân. Khi người dân hiểu, tin tưởng và đồng thuận, sẽ không còn “mảnh đất” cho những luận điệu xuyên tạc tồn tại, góp phần tạo nên sự đồng thuận xã hội bền vững, bảo đảm quá trình sáp nhập diễn ra thành công, ổn định và đạt hiệu quả cao nhất.
Ba là, nâng cao “sức đề kháng” thông tin của người dân trên không gian mạng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, không gian mạng đã trở thành kênh tiếp nhận thông tin chính của nhiều tầng lớp nhân dân. Tuy nhiên, không phải ai cũng đủ kỹ năng và bản lĩnh để nhận diện, phân biệt giữa thông tin chính xác và tin giả, xuyên tạc. Vì vậy, việc nâng cao năng lực “miễn dịch” thông tin trong cộng đồng là hết sức cần thiết. Trước hết, cần đẩy mạnh giáo dục truyền thông số, từng bước trang bị kỹ năng số cơ bản cho học sinh, sinh viên cũng như cộng đồng, giúp người dân biết cách kiểm chứng, phân tích và tiếp nhận thông tin có chọn lọc. Song song đó, các cơ quan chức năng và địa phương cần chủ động xây dựng, triển khai các chiến dịch truyền thông phản bác tin giả bằng ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu, phù hợp từng đối tượng, lan tỏa trên các nền tảng số phổ biến như Facebook, Zalo, YouTube… để nhanh chóng định hướng dư luận và dập tắt tin đồn. Đồng thời, khuyến khích và hướng dẫn người dân kịp thời phản ánh, báo cáo những tài khoản, bài viết tung tin sai sự thật về chủ trương sáp nhập, góp phần chủ động “làm sạch” môi trường thông tin.
Về phía người dân, mỗi cá nhân cần tự nâng cao nhận thức, chủ động tìm hiểu các chủ trương, chính sách qua các kênh chính thống, tích cực tham gia các buổi họp cử tri, mạnh dạn trao đổi với cán bộ cơ sở khi có băn khoăn, không chia sẻ hay lan truyền những thông tin chưa được kiểm chứng. Đồng thời, phát huy vai trò nòng cốt của các tổ chức đoàn thể ở cơ sở như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Cựu chiến binh… trong tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nhân dân hiểu đúng, thực hiện đúng chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Khi mỗi người dân được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng, họ không chỉ tự bảo vệ mình trước thông tin xấu độc mà còn trở thành “tấm lá chắn” quan trọng bảo vệ sự ổn định xã hội, đập tan các luận điệu xuyên tạc.
Bốn là, hoàn thiện cơ chế pháp lý và xử lý nghiêm minh các hành vi tung tin xấu độc.
Việc lợi dụng không gian mạng và tâm lý nhạy cảm của người dân để tung tin giả, xuyên tạc, gây hoang mang dư luận về chủ trương sáp nhập đơn vị hành chính là hành vi nguy hiểm, xâm hại trực tiếp đến lợi ích quốc gia, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc. Trong khi đó, hệ thống pháp luật hiện hành, đặc biệt là Luật An ninh mạng và Bộ luật Hình sự, đã quy định đầy đủ về các chế tài xử lý đối với hành vi đưa tin sai sự thật, vu khống, kích động gây rối trật tự công cộng.
Cơ quan chức năng các cấp cần kiên quyết áp dụng nghiêm minh pháp luật, xử lý công khai các trường hợp vi phạm, kể cả xử lý hình sự đối với những đối tượng cố tình lợi dụng việc sáp nhập để xuyên tạc, bôi nhọ chính quyền, kích động chia rẽ dân tộc, kích động tụ tập, biểu tình trái pháp luật, từ đó răn đe các hành vi tương tự.
Đồng thời, cần chủ động thông tin kịp thời, minh bạch đến người dân về các vụ việc đã được xử lý, các bản án đã tuyên, nhằm nâng cao cảnh giác, củng cố niềm tin của nhân dân vào pháp luật và góp phần giữ vững ổn định xã hội. Việc thực thi pháp luật nghiêm minh không chỉ là biện pháp trấn áp, mà còn là tuyên truyền trực quan, tạo ra môi trường pháp lý công bằng, răn đe hữu hiệu các thế lực thù địch và phần tử cơ hội.
Năm là, Xây dựng lực lượng chuyên trách, chủ động, hiệu quả đấu tranh với thông tin xấu, độc trên không gian mạng.
Mỗi cấp ủy, chính quyền địa phương cần thành lập hoặc củng cố các tổ công tác, đội phản ứng nhanh trên không gian mạng, trực thuộc sự chỉ đạo của cơ quan tuyên giáo, công an, hoặc thông tin – truyền thông. Lực lượng này phải được cơ cấu hợp lý, có sự tham gia của cán bộ chuyên môn về pháp luật, an ninh mạng, truyền thông và cả cán bộ trẻ am hiểu công nghệ. Tổ chức tập huấn định kỳ cho cán bộ, đảng viên và lực lượng chuyên trách về kỹ năng nhận diện thông tin xấu độc, phản bác hiệu quả, kỹ thuật quản lý tài khoản, biên tập nội dung thuyết phục, ứng xử văn hóa trên mạng… đồng thời phổ biến kiến thức về pháp luật an ninh mạng để xử lý đúng quy định.
Đầu tư xây dựng fanpage, website, tài khoản mạng xã hội chính thức của từng cấp chính quyền, đoàn thể để trở thành nguồn tin nhanh, đáng tin cậy cho người dân. Cùng với đó, phát triển mạng lưới cộng tác viên dư luận xã hội, trong đó có đoàn viên, hội viên, trí thức trẻ, để lan tỏa thông tin tích cực, kịp thời phản bác luận điệu sai trái. Ứng dụng phần mềm giám sát mạng xã hội, hệ thống cảnh báo sớm để nhanh chóng phát hiện các thông tin sai sự thật, chủ động phối hợp với các nền tảng mạng (Facebook, YouTube, TikTok…) yêu cầu gỡ bỏ, khóa tài khoản vi phạm theo quy định pháp luật.
Chủ trương sáp nhập đơn vị hành chính là hoàn toàn đúng đắn, mang lại hiệu quả thiết thực cả về quản trị, kinh tế, xã hội, đồng thời vẫn giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống. Các luận điệu xuyên tạc chỉ nhằm phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc, gây mất ổn định chính trị – xã hội. Vì vậy, hơn bao giờ hết, mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi công dân cần tỉnh táo, kiên quyết đấu tranh phản bác, bảo vệ thành quả đổi mới, bảo vệ đường lối của Đảng và sự phát triển bền vững của đất nước.
T.Q.H.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2017), Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Hà Nội.
- Ban Chỉ đạo Trung ương (2025), Kế hoạch số 47-KH/BCĐ, ngày 14/4/2025 về tổ chức thực hiện sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã và xây dựng mô hình chính quyền địa phương. Hà Nội.
- Bộ Nội vụ (2024), Báo cáo số 8677/BC-BNV, ngày 31/12/2024 về tổng kết sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023–2025. Hà Nội.
- Bộ Nội vụ (2025), Nghị quyết số 125/NQ-CP ngày 9/5/2025 thông qua Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025. Hà Nội.
- GS, TS Tô Lâm (2025), Tinh – gọn – mạnh – hiệu năng – hiệu lực – hiệu quả, https://www.tapchicongsan.org.vn/, Hà Nội.
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2025). Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 15/4/2025 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã trong năm 2025. Hà Nội.
[1] GS, TS Tô Lâm, Tinh – gọn – mạnh – hiệu năng – hiệu lực – hiệu quả, https://www.tapchicongsan.org.vn/media-story/-/asset_publisher/V8hhp4dK31Gf/content/tinh-gon-manh-hieu-nang-hieu-luc-hieu-qua
