Nằm trên quốc lộ Nguyễn Trãi, tiếp giáp bến xe Hà Đông, Học viện An ninh nhân dân – trung tâm đào tạo đầu ngành về nghiệp vụ an ninh cho lực lượng CAND Việt Nam có chiều dài lịch sử vẻ vang gắn liền với sự phát triển và những đóng góp to lớn trong sự nghiệp trồng người của lực lượng CAND.

      Trong những phần thưởng to lớn mà Đảng, Nhà nước tặng thưởng, Trường Công an Trung ương (tiền thân Học viện An ninh nhân dân) vinh dự và tự hào được đón Bác Hồ tám lần đến thăm và huấn thị với cán bộ chiến sĩ, giáo viên và học viên từ những ngày đầu mới thành lập. Đó là niềm kiêu hãnh, là động lực thúc đẩy phong trào thi đua dạy tốt, học tốt của nhà trường trong hơn 65 năm qua.

      Sáng 23/10/1946, mặc dù vừa đi Pháp về, tuy còn nhiều công việc bộn bề của Đảng và Chính phủ, Bác Hồ vẫn dành thời gian đến nói chuyện với học viên khoá II huấn luyện Trường Công an Trung cấp (tiền thân Học viện ANND hiện nay) tại hội trường 15 Trần Bình Trọng – Hà Nội. Sau khi thăm hỏi động viên cán bộ học viên, Bác căn dặn: cán bộ chiến sĩ, học viên phải nỗ lực phấn đấu học tập tốt để hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ.

      Hai ngày sau, Bác đã gửi tặng trường Công an tấm chân dung có chữ ký của Người dòng chữ: “Nỗ lực học tập tặng trường cán bộ Công an viên“.

      Đầu năm 1950, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang bước vào giai đoạn chuẩn bị tổng phản công, Trường Công an Trung ương được giao nhiệm vụ tăng cường công tác đào tạo, huấn luyện nghiệp vụ cho cán bộ lãnh đạo Công an các tỉnh, thành phố, quận, huyện từ miền Trung trở ra. Lúc này Trường Công an Trung cấp đóng tại Mỏ Zat – Cầu Bì, châu Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang (thuộc khu căn cứ ATK). Cũng chính tại đây, ngày 28/4/1950, từ khu ở và làm việc, Bác Hồ đã sang thăm cán bộ học viên của trường. Vinh dự thay, cán bộ học viên “Khoá Tổng phản công I” được đón Bác. Đây là khoá 7 của trường. Toàn thể cán bộ, học viên vinh dự được nghe Bác giảng về đường lối, quan điểm cách mạng của Đảng trong cuộc kháng chiến; Bác căn dặn cán bộ chiến sĩ, học viên phải nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của khoá Tổng phản công.

      Bác lấy trong túi áo một lá thư của cụ già ở tỉnh Hà Nam gửi cho Bác, phàn nàn về việc làm của một số cán bộ Công an, Bác đọc cho cả lớp nghe. Sau đó Bác bảo: “Lần sau Bác đến thăm thì phải là một cái thư khen chứ không phải thư chê“. Ban lãnh đạo Nha, học viên, cán bộ chiến sĩ nhà trường hứa với Bác sẽ cố gắng nỗ lực học tập rèn luyện bảo vệ thành quả cách mạng và phục vụ kháng chiến thành công. Sau buổi nói chuyện tại trường, Bác Hồ chụp ảnh lưu niệm với Ban lãnh đạo Nha Công an Trung ương, cán bộ chiến sĩ, giáo viên và học viên của trường. Tấm ảnh này hiện được lưu giữ tại Bảo tàng CAND cùng nhiều kỷ vật thiêng liêng, những phần thưởng quí báu mà Bác tặng ngành Công an.

Chủ tịch Hồ Chí Minh chụp ảnh lưu niệm với cán bộ lớp Trung cấp Công an, năm 1950.

      Năm 1951, với tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II, toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta bước vào thời kỳ gấp rút chuẩn bị mọi mặt cho giai đoạn chuyển mạnh sang tổng phản công. Ngành Công an chủ trương đào tạo những lớp Công an Trung cấp nhằm cung cấp nguồn nhân lực năng lực phục vụ kháng chiến. Tại châu Sơn Dương, Tuyên Quang (Việt Bắc) khoá II, Trường Công an Trung cấp đang khẩn trương với nhiệm vụ huấn luyện đào tạo cho số cán bộ chiến sĩ Công an các địa phương về học lại được vinh dự đón Bác.

      Thăm trường lần này Bác căn dặn cán bộ chiến sĩ Công an phải nhận thức đầy đủ vị trí, nhiệm vụ của Công an trong việc bảo vệ nền chuyên chính dân chủ nhân dân, sự khác biệt về bản chất giữa Công an đế quốc và chỉ ra tư cách người CAND phải là kiểu mẫu. Bác nhắc nhở cán bộ chiến sĩ Công an phải nhận thức đúng vai trò, sức mạnh của nhân dân trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng, Bác dạy: “Nhân dân giúp đỡ ta nhiều thì thành công nhiều, giúp đỡ ta ít thì thành công ít, giúp đỡ ta hoàn toàn thì thắng lợi hoàn toàn“; Bác cũng căn dặn thêm: cán bộ chiến sĩ Công an phải đoàn kết nhất trí, thực hành dân chủ, tự phê bình và khuyến khích cho dân phê bình Công an, có thế thì dân mới tích cực giúp đỡ Công an. Sau khi được Bác căn dặn, Ban lãnh đạo Nha Công an Trung ương đã có thư gửi toàn dân về việc dân phê bình góp ý Công an nhằm xây dựng tư cách người Công an cách mạng đủ năng lực bảo vệ và phục vụ cách mạng trong điều kiện toàn quốc kháng chiến.

      Sau chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (7-5-1954) cùng với những chuyển biến chung của ngành, Trường Công an Trung cấp chuyển về Hà Nội, đóng tại Hà Đông. Tại đây nhà trường đã tổ chức đào tạo nghiệp vụ theo yêu cầu phục vụ công cuộc xây dựng và bảo vệ miền Bắc XHCN, chi viện miền Nam.

      Một vinh dự đến với nhà trường, trong năm 1958, hai lần được đón Bác đến thăm. Ngày 28/1/1958, Bác tới thăm cán bộ chiến sĩ, học viên của trường. Sau khi nêu rõ trách nhiệm của người CAND trước Đảng, trước nhân dân trong tình hình đất nước đang bộn bề trăm mối, Bác chỉ rõ nhiệm vụ của Công an trong giai đoạn này là: “Bảo vệ dân chủ nhân dân và thực hiện chuyên chính với những kẻ chống lại nhân dân“. Bác căn dặn cán bộ chiến sĩ Công an phải không ngừng rèn luyện tu dưỡng đạo đức cách mạng, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, xứng đáng với sự tin cậy của nhân dân, của Đảng. Sau đó, Bác dành thời gian nói chuyện về những nội dung của Hội nghị đại biểu các Đảng Cộng sản và công nhân các nước họp tại Matxcơva (tháng 11/1957). Cuối buổi nói chuyện, Bác động viên cán bộ chiến sĩ, học viên Công an cần tiếp tục cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ: Học tốt, dạy tốt. Trước lúc ra về, Bác ân cần tặng cán bộ chiến sĩ học viên nhà trường bài thơ với nội dung:

      “Đoàn kết, cảnh giác

      Liêm, chính, kiệm, cần

      Hoàn thành nhiệm vụ

      Khắc phục khó khăn

      Dũng cảm trước địch

      Vì nước quên thân

      Trung thành với Đảng

      Tận tụy với dân“.

      Cho đến nay và mãi mãi sau này, công tác xây dựng lực lượng, đào tạo nghiệp vụ của lực lượng Công an vẫn luôn khắc ghi lời căn dặn sâu sắc, thấm thía của Người.

      Khoảng tháng 10/1958, cán bộ chiến sĩ và học viên lớp Nghiên cứu I và Bổ túc khoá VI Trường Công an Trung ương được đón Bác đến thăm. Bác thăm hỏi sức khoẻ, tình hình ăn ở của học viên, cán bộ nhà trường, rồi Bác dành thời gian căn dặn cán bộ học viên chú ý công tác rèn luyện đạo đức tác phong, chịu khó học tập để hoàn thành tốt nhiệm vụ xây dựng CNXH, Người nêu đặc tính riêng của người chiến sĩ Công an trong công tác đấu tranh, Bác chỉ rõ: “Công an đánh địch bên ngoài đã khó, đánh địch bên trong người còn khó khăn hơn. Vì vậy phải nâng cao kỷ luật, tính tổ chức… công tác phải đi sâu và thiết thực, làm việc phải có điều tra, nghiên cứu, không được tự kiêu, tự đại. Phải đoàn kết nội bộ, đoàn kết với nhân dân và với các ngành khác thì công việc mới thuận lợi“.

      Ngày 16/5/1959, cán bộ chiến sĩ và học viện khoá II lớp Chỉnh huấn được vinh dự đón Bác. Đến với trường lần này Bác phân tích rõ: “Xây dựng CNXH là thay đổi cả xã hội, thay đổi cả thiên nhiên, làm cho xã hội không còn người bóc lột người, không còn đói rét, mọi người đều được ấm no và hạnh phúc. Một cuộc đổi thay vĩ đại như vậy tất nhiên phải mất nhiều công sức. Mất nhiều công sức thì nhất định phải vất vả, gian khổ“… “Muốn xây dựng CNXH phải có con người XHCN“… “Bác nói một điểm nữa là: làm Công an thì phải làm cho dân tin, dân yêu, dân ủng hộ. Có dựa vào nhân dân thì Công an mới hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình. Nhân dân có hàng triệu tai mắt thì kẻ địch khó mà che giấu được. Nếu trong công tác Công an các cô, các chú được dân ủng hộ, làm cho dân tin, dân phục, dân yêu thì nhất định các cô, các chú thành công. Muốn được như vậy cũng phải trau dồi đạo đức cách mạng, cũng phải chống chủ nghĩa cá nhân”. Cuối cùng Bác căn dặn: “Tóm lại: 1. Phải trau dồi đạo đức cách mạng. 2. Phải nâng cao tinh thần trách nhiệm. Muốn vậy phải luôn luôn chống chủ nghĩa cá nhân“.

      Bao giờ cũng vậy, khi nói chuyện với cán bộ chiến sĩ Công an, Bác luôn căn dặn chúng ta phải rèn luyện đạo đức cách mạng, phát huy tinh thần trách nhiệm, mình vì mọi người, phải chống chủ nghĩa cá nhân. Đó là tư tưởng chỉ đạo có tính tuyệt đối trong việc xây dựng tư cách người chiến sĩ Công an cách mạng mà Bác đã dành cho lực lượng Công an.

      Năm 1960, khi miền Bắc bước vào công cuộc cải tạo XHCN kết thúc kế hoạch 3 năm và bắt tay vào thực hiện kế hoạch 5 năm, xây dựng miền Bắc làm hậu phương vững chắc cho tiền tuyến lớn miền Nam. Ngày 15/1/1960, Bộ Công an tổ chức Hội nghị Công an toàn quốc tại Trường Công an Trung ương, Thanh Xuân, Hà Nội đánh giá kết quả công tác năm qua, định hướng công tác năm tới. Mặc dù bận bộn bề với công việc của đất nước, Chính phủ, song Bác Hồ vẫn dành thời gian đến với hội nghị.

      Bác thăm hỏi động viên cán bộ chiến sĩ, biểu dương thành tích của lực lượng Công an năm qua đã đóng góp to lớn vào thắng lợi chung của quân và dân trên cả hai miền Nam – Bắc. Bác chỉ rõ nhiệm vụ chính trị, kinh tế của Đảng, Chính phủ rất nặng nề, vì vậy nhiệm vụ của ngành Công an cũng vô cùng khó khăn. Bác đặt ra yêu cầu cấp bách cho lực lượng Công an để bảo đảm hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ. Đặc biệt với mục tiêu khuyến khích phong trào thi đua của lực lượng Công an, Bác tặng một giải thưởng luân lưu cho toàn lực lượng. Đó là phần thưởng thi đua khích lệ phong trào toàn lực lượng dấy lên phong trào thi đua mới với hiệu quả mới.

      Một vinh dự to lớn nữa đến với nhà trường, nhân dịp Hội nghị cán bộ ngành Công an (Hội nghị 3 chuyên đề) tổ chức tại Trường Công an Trung ương, Thanh Xuân, Hà Nội, lực lượng Công an nói chung và cán bộ giảng viên, học sinh nhà trường lại một lần nữa vinh dự được đón Bác. Tại hội nghị, Bác ân cần thăm hỏi sức khoẻ cán bộ, chiến sĩ, Bác nhắc nhở cán bộ, chiến sĩ Công an cần nêu cao cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ miền Bắc XHCN xây dựng hậu phương lớn cho tiền tuyến miền Nam, làm tốt công tác giáo dục cải tạo đối với những người trước đây là tề ngụy, phỉ…

      Người căn dặn: “Phải ra sức phát động quần chúng tham gia phong trào bảo vệ trị an, giáo dục quần chúng nâng cao tinh thần làm chủ đất nước, tinh thần cảnh giác đối với kẻ thù của nhân dân, tích cực phòng chống gián điệp biệt kích…“, Bác mong muốn phong trào thi đua toàn dân phát huy thành tích của các đơn vị “Lá cờ đầu” phong trào bảo vệ trị an từ Yên Phong (Ninh Bình), Hưng Khánh (Yên Bái), Thanh Bình (Lào Cai), Quang Chiểu (Thanh Hoá), khối 30 Đống Đa (Hà Nội)… để có nhiều hơn nữa những đơn vị “Lá cờ đầu” góp phần cùng lực lượng CAND bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng, phục vụ công cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc và chi viện, đấu tranh giải phóng miền Nam tiến tới thống nhất đất nước. Trước lúc chia tay, Bác gửi lời thăm hỏi, chào thân ái của Trung ương Đảng, Chính phủ và của Bác đến toàn thể cán bộ chiến sĩ, đồng bào ở các địa phương hãy cùng toàn Đảng, toàn quân, toàn dân hoàn thành sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới.

      Những lời căn dặn, huấn thị mà Bác đã dành cho lực lượng CAND nói chung và CBCS Trường Công an Trung ương nói riêng được CBCS CAND quán triệt và thực hiện, biến thành những chiến công hiển hách trong chiến đấu, xây dựng viết nên trang sử hào hùng của toàn lực lượng. Tuy Bác nay đã đi xa nhưng những lời dạy của Người vẫn mãi mãi còn nguyên giá trị, ý nghĩa thiết thực góp phần xây dựng, hoàn thiện nhân cách, phẩm chất và năng lực của đội ngũ cán bộ chiến sĩ CAND trước yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng hiện nay